" လူတစ္ေယာက္ရဲ့ တန္ဖိုး ၊ မေ၀းေတာ႔တဲ႔ ကာလတစ္ခု "

            လူ႔စရိုက္သည္ ၄င္းရွင္သန္ႀကီးျပင္းရာ ပတ္၀န္းက်င္ အသိုက္အ၀န္း၏ အေသြးအေရာင္ေပၚ မွီတည္လ်က္ (အမ်ားအားျဖင္႔) ထင္ဟပ္ ေပၚလြင္လာရသည္။

            ျမန္မာစကားပံု၌ ‘ အရပ္ေကာင္းမွ အေလာင္းလွ’ ဟူ၍ရွိ၏။ ေသလွ်င္ေသာ္မွ ရပ္ကြက္ေကာင္းမွ မိမိစ်ာပန ရုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ မျဖစ္မည္။ ႏို႔မို႔ဆိုက က်န္ရစ္သူမိသားစုမွာ ၀မ္းနည္းေဆြးပူ ေသာကထူေျပာေနရ၍ အဆင္ေျပစြာျဖင္႔ ရက္လည္ ဆြမ္းေကၽြးၿပီးသည္႔တိုင္ေအာင္ ၾကပ္မတ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔မလြယ္လွဟု ဆိုတန္ရာ။

            ေနာက္စကားပံုတစ္ခုတြင္ကား ‘အိမ္နီးခ်င္းေကာင္းမွ လင္ေကာင္းရ’ ဟူ၍ ဆိုျပန္ေလသည္။ သမီးကညာ ပ်ိဳျဖဴထြားက အဘယ္သို႔ပင္ ဗိုင္းေကာင္းေက်ာက္ဖိ ေနေစျငားမူ နီးရာလူ အဆြယ္ေကာင္းက လူ႔အႏၶ အရက္သမား ၊ ေလာင္းကစားအမားႏွင္႔လည္း ခိုးရာလိုက္ေျပးတတ္သမို႔ သမီးရွင္မ်ား သတိထားတန္ရာဟု ဆိုလိုရင္းျဖစ္သည္။

            တန္ဖိုးမဲ႔ေသာ လူ႔ဗရမ္းဗတာႏွင္႔ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံျခင္းမျပဳဖို႔ လူႀကီးသူမတို႔က ဆံုးမၾက၏။ သို႔ပါေသာ္လည္း ျဗဳတ္စဗ်င္းေတာင္းႏိုင္သည္႔ ယေန႔လူမႈဘ၀အသြယ္သြယ္တြင္ ေန႔စဥ္ႏွင္႔အမွ် ထိေတြ႔ဆက္ဆံေနၾကရသည္႔ လူသူအေပါင္းမွာ ဘယ္ကလာၿပီး အကုန္ေကာင္းႏိုင္ပါအံ့နည္း။ အေကာင္းမကုန္ႏိုင္ (အဲေလ) အကုန္မေကာင္းႏိုင္ပါ။ လူ႔အထက္တန္းအလႊာအေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ႔ ေအာက္ေျခလူတန္းစားဟူသည္ ၄င္းတို႔ႏွင္႔ ဂုဏ္ရည္အဆင္႔အတန္းခ်င္း ကြာျခားေလသူမ်ားအျဖစ္ မွတ္ယူတတ္ၾကသည္။ လူသားတိုင္းေတာ႔လည္း ၀ိသာခါနကၡတ္ျဖင္႔ ယွဥ္ကပ္ေမြးဖြားလာျခင္းမဟုတ္ရာ ေစ်းနားနီးနီး တိုက္ႀကီးႀကီးမွာ တသီးတသန္႔ ထီးထီးမားမား ေနထိုင္ခ်င္ရွာ၍ မရ။ လူ႔ဆီဦးေထာပတ္တို႔က စရိုက္၊ အသိုက္ဟု သတ္မွတ္ထားေသာ ဆင္းရဲသားလူတန္းစားတို႔ စုေ၀းရာ ရထားလမ္းေဘး၊ က်ဴးေက်ာ္ရပ္ကြက္ထဲက ေစ်းနဲ႔ေ၀းေ၀း တဲေသးေသးမွာ မိသားစုသီးသန္႔ ကမာၻေလး၊ ၿမိဳ  ့ျပ ေက်ာတစ္ေနရာစာေလးအျဖစ္ ကုပ္ကပ္ ေနရသည္႔ အေျခအေနမ်ိဳးလည္း ရွိသည္။

            ဘာမွစိတ္ပ်က္အားငယ္ေနစရာမလို။ သိမ္ငယ္စိတ္ဆိုတာ လူ႔အစြမ္းအစကို ၀ါးမ်ိဳေခ်ဖ်က္ပစ္တတ္ေလ၏။ ‘ဂုဏ္ဆိုတာ ေငြကိုေခၚတယ္’ သီခ်င္း မိမိျငင္းပယ္သည္႔ စာရင္း၌ ထိပ္ဆံုးမွာရွိသည္။ အတက္အက်ၾကမ္းေနတာ တရိပ္ရိပ္တိမ္လိပ္တို႔ ေျပာေသာ မိုးရာသီခံစားခ်က္ ဖလွယ္ႏႈန္းလား။ လူသားဆန္မႈေတြ အလစ္သုတ္ခံထားရသည္႔ ဧရာမ Shopping Mall ႀကီးေတြဆီ အလုပ္လာဆင္းေနရေသာ အေရာင္းျမွင္႔တင္ေရး မိန္းကေလးမ်ားအတြက္ ၀သန္ကာလဟာ ဗြက္ထရံု ၊ ရႊံ႕ စင္ရံုက လြဲလို႔ ကဗ်ာဆန္ဆန္ေန႔ရက္တို႔ ျဖစ္မလာခဲ႔ေပ။ ျပည္႔သြားတဲ႔ ‘လ’ အတြက္ အံဆြဲထဲက ကိုယ္ပိုင္ဆႏၵေတြ စတပ္ပလာနဲ႔ ရုန္းမရေအာင္ ဆြဲခ်ဳပ္တုပ္ေႏွာင္ခံထားရေတာ႔ ဘ၀ဆိုတာ ေငြရွာျခင္း ေလွာင္အိမ္အတြင္း သြတ္သြင္းခံထားရသည္႔ ငွက္ငယ္ပမာ။ ဂ်ပန္မေလးေတြလို အခ်ိန္ပိုင္းအလုပ္က ရတဲ႔၀င္ေငြနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွတစ္ခြင္ ျပဲျပဲစင္ေအာင္လည္ပတ္ရင္း Photo Eassy ျပဳစုႏိုင္ဖို႔ေနေနသာသာ အႏုပညာဆိုတာ ဟိုးအေ၀းက တိမ္သားျဖဴလြလြေလး ေငးၾကည္႔ေနရံု အျဖစ္မ်ိဳး၌သာရွိ၏။

            ဤသည္တို႔ကား ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ကြာဟခ်က္ျမင္႔မားလြန္းလွသည္႔ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၏ သရုပ္သကန္ပင္ျဖစ္သည္။ လူသားတိုင္း ေငြကို ငတ္မြတ္ဆာေလာင္သည္။ ေယဘုယ်သေဘာအရဆိုလွ်င္ ခ်မ္းသာေသာသူက နည္းနည္းသာ ဆာေလာင္မည္ျဖစ္ကာ ဆင္းရဲသူက မ်ားမ်ားဆာေလာင္ၾကမည္။ သို႔ေသာ္ ဘယ္ေရြ႕ဘယ္မွ်ပင္ ဆာေလာင္ေစကာမူ လူတစ္ေယာက္ကုိ ၄င္း၏မိခင္းအား ေရႊဒဂၤါးဘယ္ႏွျပားေပးလွ်င္ ေရာင္းမည္နည္းဟု သြားေမးပါက ထိုေနရာ၌ပင္ ပြဲျခင္းၿပီးသြားႏိုင္၏။ လူကို ေငြႏွင္႔တန္ဖိုးမသတ္မွတ္မိရန္ဟူလို။

            တန္ဖိုးအေၾကာင္းေလ႔လာရာ၀ယ္ ပညာရွိႀကီးမ်ားက အမ်ိဳးအစားသံုးရပ္ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာ သံုးသပ္ခဲ႔ၾကသည္။ ပထမတန္ဖိုးတစ္ရပ္မွာ ပကတိတန္ဖိုး (Actual Value) ျဖစ္သည္။ ဖရံုသီးတစ္လံုးအား ကုန္စိမ္းတန္၌ ျပား ၅၀ သတ္မွတ္ထားသည္ဆိုၾကပါစို႔ရဲ႕ ။ ထိုဖရံုသီး၏ ပကတိတန္ဖိုး(ေငြေၾကးႏႈန္းထား)မွာ အသျပာ ျပား ၅၀ ျဖစ္၏။ ဒုတိယ တန္ဖိုးတစ္ရပ္က အသံုးခ်တန္ဖိုး (Useful Value) ျဖစ္သည္။ ဆိုခဲ႔ၿပီး ဖရံုသီးအား မိသားစုေန႔လယ္ခင္းထမင္း၀ိုင္း၌ ပုစြန္ေျခာက္ႏိုင္းခ်င္းနဲ႔ ေစးေစးပိုင္ပိုင္ ခ်က္ျပဳတ္ျပင္ဆင္းထားသည္ ဆိုပါစို႔။ မိသားစု၀င္မ်ား ၀၀လင္လင္ ဗိုက္ရိုက္စားရံုပင္၊ က်န္းမာေရၚရႈေထာင္႔က ၾကည္႔မည္ဆိုပါက ေရရွည္ေကာင္းက်ိဳးမ်ားအျဖစ္ မ်က္စိအားေကာင္းျခင္း၊ အသားအေရ စိုျပည္၀င္းမြတ္လွပေစျခင္းတို႔ ရရွိမည္။ ထိုအက်ိဳးတရားမ်ားမွာ ထိုဖရံုသီး၏ အသံုးခ်တန္ဖိုးမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။

            ေနာက္ဆံုးတန္ဖိုးတစ္ရပ္ကေတာ႔ ခံစားမႈတန္ဖိုး(Sentimental Value) ပင္ ျဖစ္၏။ သာဓကျပရပါလွ်င္မူ ေအာက္တိုဘာ ၃၁ ရက္ ညေနဆည္းဆာမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရွိ ၿမိဳ႕ေလးတစ္ၿမိ႕ဳ ၌ ဂၽြန္စမစ္မည္ေသာ ဖခင္ျဖစ္သူက ရံုးမွအေဆာတလ်င္ျပန္လာၿပီး ၄င္း၏ သားႏွင္႔သမီးအလို႔ငွာ ေဟာလိုး၀မ္းည အႀကိဳျပင္ဆင္မႈ အျဖစ္ အသင္႔၀ယ္ယူၿပီးသား ဖရံုသီးအလံုးခပ္ႀကီးႀကီးထြားထြားကို မီးဖိုေခ်ာင္သံုးဓါးႏွင္႔ သရဲေခါင္းပံုထြင္းၿပီး ၿခံစည္းရိုးတံခါးမွာ မီးသီးနီနီေလးထည္႔ကာ ခ်ိတ္ဆြဲထားသည္ဆိုပါစို႔။ ‘ဟာသြားၿပီ . . ဒီလူ မစားရမေသာက္ရနဲ႔’ လို႔ သြားေျပာ၍ မျဖစ္ႏိုင္။ သူ၏ သားႏွင္႔သမီးက ဤစပ္ျဖဲျဖဲသရဲေခါင္းကိုျမင္လွ်င္ ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးသြားမည္႔ ၀မ္းသာပီတိသည္ ဖခင္ေမတၱာ၊ အႏုပညာႏွင္႔ ဖရံုသီးတစ္လံုးတို႔ ေပါင္းစပ္ဖြဲ႔တည္မႈေၾကာင္႔ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ခံစားမႈတန္ဖိုးပင္ျဖစ္သည္။

            ဆက္စပ္မိ၍ ေျပာလိုသည္က မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၏ သမိုင္းစဥ္တစ္ေလွ်ာက္ အထင္ကရ ေက်ာ္ေစာခဲ႔ၾကသည္႔ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ားအား ဂုဏ္ျပဳသည္႔အေနအားျဖင္႔ ရုပ္တုႀကီးမ်ား ထြင္းထု၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ယင္းတို႔၏ အတၳဳပၸတၱိအား ေနာင္လာ ေနာက္သားတို႔ ဟုတ္တိုင္းမွန္ရာ သိေစသင္႔ေရးငွာ ႀကိဳးပမ္းေနၾကသည္မ်ိုးကိုလည္း ျမင္ေတြ႔လာရ၍ အလြန္ပင္ႏွစ္ေထာင္းအားရ ျဖစ္မိပါသည္။ ဆိုခဲ႔ၿပီးသလို ခံစားခ်က္တန္ဖိုးမ်ား တဖြားဖြားတိုးပြားျမင္႔မားလာေပဦးမည္။ ထိုသို႔ေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားအားလည္း ၀ံသာႏုရတၡိတတရားကို ဘိုးေဘးဘီဘင္တို႔၏ ရင္ဘတ္မွ မ်ိဳးဆက္သစ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္တြင္း စီးဆင္းလ်က္ရွိေသာ ေသြးစက္မ်ားထံအေရာက္ ေဆာင္ၾကဥ္းေပးႏိုင္ေအာင္ ပိုက္လိုင္းေဖာက္လုပ္ေနသူမ်ားအျဖစ္ သူေကာင္းျပဳ၊ သာဓုေခၚထိုက္ေပသည္။

            တန္ဖိုးမ်ားအေၾကာင္း လက္ဆင္႔ကမ္း အသိမွ်ေ၀ၿပီးေလရာ စာရႈသူအေနႏွင္႔မိမိအား ေမးခ်င္လာမည္႔ ေမးခြန္းတစ္ခုရွိမည္။ ‘လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ တန္ဖိုးကို ဘယ္လိုသတ္မွတ္ရမလဲ’ ဆိုသည္႔ ေမးခြန္းျဖစ္သည္။ ဤေမးခြန္းကို စာေရးသူမေျဖလိုပါ။ အဘယ္ေၾကာင္႔ဆိုေသာ္ မိမိအပါအ၀င္ လူအေတာ္မ်ားမ်ား (ျဖစ္ခ်င္မွလည္း ျဖစ္မွာေပါ႔။ ) ေက်နပ္လက္ခံၿပီးသား အေျဖတစ္ခုက ရွိေနႏွင္႔သည္။

            ဘ၀တစ္သက္တာ၏ တစ္၀က္မွ်ေသာ ႏွစ္ကာလအလီလီကို ေထာင္ထဲမွာသာ ၀ါဆိုခဲ႔ရသည္႔ ရဲရဲေတာက္ စာေရးဆရာႀကီး ဗန္းေမာ္တင္ေအာင္ေျပာေသာ ‘ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕တန္ဖိုးဟာ သူျဖတ္သန္းေက်ာ္လႊားေနတဲ႔ ေခတ္ႀကီးက သူ႔ပခံုးေပၚတင္ေပးလိုက္တဲ႔ သမိုင္းတာ၀န္ကို သူဘယ္ေလာက္ သယ္ပိုးထမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ႔တယ္ဆိုတဲ႔ အခ်က္နဲ႔ တိုင္းတာရတယ္’ ဆိုသည္႔ အေျဖသည္သာ မိမိယုံၾကည္ရာျဖစ္၏။

            အစဥ္သျဖင္႔ က်င္လည္ရာဘ၀၌ အသက္ရွင္ရပ္တည္ႏိုင္ေရးအတြက္ မေသထမင္း၊ မေသဟင္းသာ စားေသာက္ေနၾကရေသာ ဘ၀မ်ားအတြင္း စစ္မွန္မြန္ျမတ္သည္႔ ယံုၾကည္ခ်က္မ်ားသည္သာ မီးျပတိုက္သဖြယ္ အလင္းျဖစ္ႏိုင္မည္။ ခြန္အားျဖစ္ႏိုင္မည္။ ယေန႔ေခတ္သည္ အဘက္ဘက္က ယွဥ္ၿပိဳင္မႈမ်ားကို အထူးသျဖင္႔ လူငယ္မ်ားအၾကား၌ ပိုမိုရင္ဆိုင္ေနၾကရသည္ျဖစ္ရာ ဘယ္သူေသေသ ငေတမာဖို႔တာစူေနသူမ်ားအား ေမတၱာျဖင္႔ စည္းရံုးမရလွ်င္လည္း လႊတ္ထားေပးလိုက္ရံုသာ သူ႔ေဒါသႏွင္႔သူ သြားပါလိမ့္မည္။ မိမိက ပရဟိတ၀ါဒ (Altruism) ကို လက္ကိုင္ထားၿပီး အနာဂတ္မွာ ေရာင္ျပန္ဟပ္မည္႕ ယေန႔ေပါင္းမ်ားစြားကို ထြန္ယက္ေနရံုသာျဖစ္သည္။

            Ideaology က်ကြဲသြားခဲ႔ၿပီးသည္႔ ေနာက္ပိုင္းကာလမွစ၍ လူ႕အသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း လူတန္းစားတိုက္ပဲြမ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းၾကရာ၀ယ္ မူလသမူဟ ဗုဒၶလမ္းဥ္အတိုင္းသာ ျဗဟၼစိုရ္တရားႏွင္႔အညီ(သူေကာင္းတို႔) လိုက္နာက်င္႔ႀကံလာခဲ႔ၾကသည္။

            ပထ၀ီႏိုင္ငံေရးျဖင္႔ ယွဥ္စပ္ၾကည္႔ပါေသာ္ ေရွ႔၌ေဖာ္ျပခဲ႔ေသာ စကားပံုႏွစ္ရပ္သည္ ျမန္မာဟူေသာ ယမ္းေငြ႔ျပာပံုတြင္းမွ ဦေမာ႔၊ အေတာင္ေကာ႔ပ်ံထလာခါစ ဖီးနပ္စ္ငွက္မေလးအား ဟိုလူကတို႔ခ်င္ဆိတ္ခ်င္၊ ဒီလူက ထိုးခ်င္ဆြခ်င္၊ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးဟင္းအိုးထဲ အေတာင္ခ်ိဳး၊ အေမြးႏုတ္၊ ႏုပ္ႏုပ္စဥ္းၿပီး ခ်က္စားခ်င္ေနသည္႔ အေနအထား၌ ၀ိုင္းၿပီး မ်က္စပစ္သမွ်ဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရည္ရွိရွိ သတိမလပ္ဖို႔ ဆံုးမထားဘိသကဲ႔သို႔ နာယူမည္ဆိုက နာယူထိုက္လွေပသည္။

            အလားတူပင္ ျပည္တြင္းမွာလည္း ၂၁ ရာစု၊ တတိယ ဆယ္စုႏွစ္၏ အေနာက္ပိုင္းကာလမ်ားကို လူတန္းစားအလႊာအရပ္ရပ္မွ စံျပျဖစ္လိုသူ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအေနျဖင္႔ တဲစုတ္မွာ ေနသည္ျဖစ္ေစ၊ သိန္းေထာင္ခ်ီတိုက္ႀကီးွမွာေနသည္ ျဖစ္ေစ၊ မိမိမွာ အိမ္နီးခ်င္းေကာင္းမရွိရင္ ထိုအိမ္နီးခ်င္း မိတ္ေဆြအတြက္ မိမိက အိမ္နီးခ်င္းေကာင္း ပီသေအာင္ေနျပရင္း လူ႔တန္ဖိုးစစ္စစ္ သမိုင္းမွာ ေပၚလြင္က်န္ရစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနျခင္းျဖင္႔သာ ဆက္လက္၍ ဘ၀တိုက္ပြဲ ၀င္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ မလိုက္ပါႏိုင္သည္႔ ဖြတ္မ်ားအတြက္ေတာ႔ ေၾကာင္႔ၾကမစိုက္ႏွင္႔။ ေမွးမွိန္ေသးသိမ္စြာျဖင္႔ ေရးေတးေတး က်န္ရစ္ခဲ႔ၾကမည္သာ ျဖစ္၏။ ကိစၥမရွိ။

            သို႔ေသာ္ ဖြတ္ မိေက်ာင္းျဖစ္လာရင္ ျမစ္မခ်မ္းသာႏိုင္မည္႔ အေရးကိုေတာ႔အေလးဂရုျပဳၾကရေပလိမ္႔မည္။         ။  

-ေက်ာ္လင္းထြန္း-


စံေတာ္ခ်ိန္ေန႔စဥ္ ၊ ၂၉၊ ေမ၊ ၂၀၁၃ (ဗုဒၶဟူးေန႔)