မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ စိုက္ပ်ဳိးေမြးျမဴေရးႏွစ္၏ စိန္ေခၚသံမ်ား

 

ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးႏွင့္ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေရး အတြက္ စြမ္းရည္ရွိၿပီး ပမာဏႀကီးမားသည့္ မိသားစုေတာင္သူမ်ားကို အေလးထားဂရုျပဳေသာ အေနအားျဖင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ကို ကမာၻ႔ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ႀကီးက ႏိုင္ငံတကာ မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

ကမာၻတစ္၀န္းမွ ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ပါ မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္း စုစုေပါင္း သန္း ၅၀၀ ေက်ာ္ရွိသည္။

မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး ဟူသည္မွာ အဆိုပါ လုပ္ငန္းတြင္ ပါ၀င္သည့္ လုပ္သားမ်ားႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲသူမ်ား အားလံုးသည္ အိမ္ေထာင္စုတစ္ခု၏ မိသားစု၀င္မ်ားပင္ ျဖစ္ၾကကာ ၎တို႔သည္ လူသား သန္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာအတြက္ စားနပ္ရိကၡာတို႔ကို ထုတ္လုပ္ေပးလ်က္ရွိသည္။ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ား၌ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးက႑တစ္ရပ္လံုး၏ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ အထက္သည္ မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး လုပ္ငန္းမ်ား ျဖစ္သည္။

ယမန္ႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံတကာ မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးႏွစ္ သတ္မွတ္ေရး အခမ္းအနားသို႔ ကုလသမဂၢတာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ သံအမတ္မ်ား၊ အစိုးရ၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။

ကမာၻ ႔စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕ (FAO) ၏ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဂ်ိဳ႕စ္ဂရာဇီယံႏို ဒါ ေဆးလ္ဗား က မိသားစုေတာင္သူမ်ား၏ ႀကီးမားသည့္ ကုန္ထုတ္စြမ္းရည္ကို ယခုလို ဖြင့္ဟ ခ်ီးက်ဴးခဲ့သည္။

"ဒီႏွစ္ကို သတ္မွတ္ၿပီး အထိမ္းအမွတ္ျပဳလုပ္လိုက္တာက မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ကမာၻမွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စားနပ္ရိကၡာဆိုင္ရာ အခက္အခဲေတြကို လ်င္ျမန္စြာ အဆင္ေျပလာေစေရး ဦးေဆာင္မႈေပးေနတဲ့ မိသားစုေတာင္သူေတြကို အသိအမွတ္ျပဳလုိက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ စားနပ္ရိကၡာဖူလႈံေရးနဲ႔ သဘာပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးတုိ႔ကို ေဆာင္ရြက္ေပးၿပီး ကုလသမဂၢရဲ႕ ေထာင္စုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား၊ ၂၀၁၅ အလြန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ နဲ႔ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ လံုး၀ပေပ်ာက္ေရး ပန္းတိုင္မ်ားဆီ ေရွးရႈလ်က္ တိုးတက္လာေစပါတယ္။" ဟု ဂရာဇီယံႏို ဒါ ေဆးလ္ဗားက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံတကာ စိုက္ပ်ိဳးေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ရံပံုေငြအဖြဲ႕ႏွင့္ ကမာၻစားနပ္ရိကၡာအစီအစဥ္တို႔ကို ဦးေဆာင္လ်က္ရွိသည့္ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႔ (FAO)  အား ကိုယ္စားျပဳလ်က္ "စဥ္ဆက္မျပတ္စားနပ္ရိကၡာထုတ္လုပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈမွာ မိသားစုေတာင္သူေတြထက္ ပန္းတိုင္နဲ႕ နီးကပ္လာသူမေတြ႔ရေသးဘူး။ မိသားစုေတာင္သူေတြဟာ အမ်ားအျဖင့္ အထူးသီးသန္႔ စုိက္ပ်ိဳးမႈမရွိဘဲ အေထြေထြစိုက္ပ်ိဳးမႈလုပ္ငန္းအေနနဲ႔ သြားတယ္။ ဒါက ဇီ၀မ်ိဳးစံုမ်ိုးကြဲမ်ားထိန္းသိမ္းေရးနဲ႕ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ စဥ္ဆက္မျပတ္ အဓြန္႔ရွည္တည္တ့ံႏိုင္ေရးအတြက္ အဓိကလံုျခံဳမႈကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္" ဟု ၎က ျဖည့္စြက္ေျပာဆိုသည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္အား ျပန္လည္သံုးသပ္ခ်က္

အာဖရိက၊ အာရွ၊ လက္တင္အေမရိကႏွင့္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမ်ားရွိ ေက်းလက္ေနလူထု၏ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္သည္ ယမန္ႏွစ္က စားနပ္ရိကၡာ စိတ္ခ်လံုျခံဳမႈ ကင္းမဲ့ျခင္းႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။ အဆုိပါ ကမာၻတစ္၀န္းရွိ ေက်းလက္ေနလူထုမ်ားအတြင္း မိသားစုေတာင္သူမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ အေသးစား စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး လုပ္ကိုင္သူမ်ား ကိုယ္တိုင္ပင္ စားနပ္ရိကၡာ စိတ္ခ်လံုျခံဳမႈ ကင္းမဲ့ျခင္း ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရကာ အဓိက ျပႆနာမွာ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ား ထုတ္ယူသံုးစြဲေရး၊ မူ၀ါဒႏွင့္ နည္းပညာ စသည္တို႔တြင္ အားနည္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕ႀကီးက ထုတ္ျပန္သည္။

သက္ေသသာဓက အမ်ိဳးမ်ိဳးအရ ဆင္းရဲေသာ မိသားစုေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္သည့္ မူ၀ါဒရွိေသာ ပတ္၀န္းက်င္တြင္ လ်င္ျမန္စြာ အထြက္ႏႈန္းတိုးတက္လာႏိုင္သည္ကို ျမင္ေတြ႕ရသည္။

မိသားစုေတာင္သူမ်ားသည္ နယ္ပယ္ကြန္ရက္ႏွင့္ ေဒသယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို အသားက်လ်က္ရွိၿပီး ေဒသတြင္း ေစ်းကြက္မ်ားတြင္ ၎တို႔၏ ၀င္ေငြမ်ားကို ျပန္လည္ စီးဆင္းေစကာ မ်ားစြာေသာ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးႏွင့္ မသက္ဆိုင္သည့္ အလုပ္မ်ားကိုလည္း လည္ပတ္ေစသည္။

စိန္ေခၚသံမ်ား

လူဦးေရအဆမတန္တိုးျမင့္လာမႈ၊ ၿမိဳ႕ျပတည္ေဆာက္မႈတို႔ေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာေသာ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ စားနပ္ရိကၡာအတြက္ သြင္းကုန္ကိုသာ အဓိက အားထားေနရျခင္းတို႔သည္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္ အာဖရိကေျမာက္ပိုင္းေဒသတို႔၏ စားနပ္ရိကၡာ လံုျခံဳေရးအတြက္ ႀကီးမားေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ား ျဖစ္လာေၾကာင္း ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕(FAO) က ယခုလ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ယင္းေဒသရွိ ႏိုင္ငံသံုးခုျဖစ္ေသာ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား၊ ေဂ်ာ္ဒန္ႏွင့္ ကူ၀ိတ္ရွိ လူဦးေရ၏ ထက္၀က္သည္ ကာလရွည္ၾကာစြာ စားနပ္ရိကၡာရွားပါး ျပတ္လပ္မႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရၿပီး  ေထာင္စုႏွစ္ရည္မွန္းခ်က္၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ေသာ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ လံုး၀ပေပ်ာက္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို အေလးျပဳလာခဲ့ၾကသည္။

ယခုထက္တိုင္ပင္ အဆိုပါ ေဒသရွိလူဦးေရ၏ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ေသာ ၄၃.၇ သန္းေက်ာ္သည္ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရၿပီး အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ အားလံုး၏ ၂၄.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာလည္း အံ့အားသင့္ေၾကာက္ရြံ႕ဖြယ္ေကာင္းစြာပင္ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။

အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈမွာ ဆင္းရဲေသာႏိုင္ငံမ်ား၌ ျဖစ္ေစ၊ 

ၾကြယ္၀ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ျဖစ္ေစ  ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိၿပီး ေက်ာင္းမ်ား၊ ကုန္ထုတ္စြမ္းအားႏွင့္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား အားလံုးႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္။

ယီမင္၊ ဂါဇာကမ္းေျမာင္ေဒသ၊ ၀က္စ္ဘန္႔ခ္၊ ဆီးရီးယား၊ ဆူဒန္ႏွင့္ အီရတ္တို႔တြင္ မၾကာေသးမီ ႏွစ္မ်ားက စတင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ျပည္တြင္းစစ္ႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားသည္လည္း အဆိုပါေဒသတြင္ စားနပ္ရိကၡာလံုျခံဳမႈမရွိျခင္း၏ အဓိက အေၾကာင္းအခ်က္တစ္ခုျဖစ္ေနကာ ဆီးရီးယားတစ္ႏိုင္ငံတည္း၌ပင္ လူဦးေရ ၆ သန္းေက်ာ္အတြက္ နိစၥဓူ၀ စားနပ္ရိကၡာအခက္အခဲရွိေနၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာ အကူအညီအေထာက္အပံ့မ်ားလည္း မ်ားစြာလိုအပ္လ်က္ရွိသည္။

FAO ၏ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းပံု

ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕ (FAO) ၏ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားမွာ (၁) ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာအေျခအေန၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး အေျခအေနတို႔ကို မျပတ္သံုးသပ္ျခင္း၊ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ရိကၡာအေၾကာင္း၊ အာဟာရအေၾကာင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးအေၾကာင္း၊ သစ္ေတာအေၾကာင္း၊ တံငါလုပ္ငန္းအေၾကာင္း၊ ကိန္းဂဏန္းအခ်က္အလက္မ်ား ျဖန္႔ေ၀ေပးပို႔ျခင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး ထုတ္ကုန္မ်ား ထုတ္လုပ္ျဖန္႔ျဖဴး စားသံုးမႈဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္အေျခအေနမ်ားကို အေၾကာင္းၾကားျခင္း၊ (၂) ရိကၡာထုတ္လုပ္ေရးႏွင့္ ေရာင္း၀ယ္ျဖန္႔ျဖဴးေရးနည္းလမ္းမ်ား တိုးတက္ရန္အားေပးျခင္း၊ သယံဇာတမ်ား ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ လယ္ယာလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ႀကိဳတင္ေခ်းေငြမ်ား ထုတ္ေပးျခင္း၊ (၃) ေျမယာသစ္မ်ား ထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးႏိုင္ရန္အတြက္ သိပၸံနည္းပညာမ်ား အကူအညီေပးျခင္း၊ အထြက္တိုးေရး၊ ထုတ္လုပ္မႈ စရိတ္ေလ်ာ့နည္းေရး၊ ျဖန္႔ေ၀ေရးစနစ္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေရး စားသံုးမႈႏႈန္းျမင့္မားေရး၊ ေက်းလက္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစရွိသည္မ်ားအတြက္ အကူအညီေပးျခင္း စသည္တို႔ျဖစ္သည္။

ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕၏ ညီလာခံကို ႏွစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္က်င္းပရာ အဖြဲ႕၀င္တိုင္း ညီလာခံကိုယ္စားလွယ္ တစ္ဦးစီ ေစလႊြတ္ႏိုင္ၿပီး ယင္းညီလာခံသည္ပင္ အဖြဲ႕၏ မူ၀ါဒလမ္းၫႊန္အဖြဲ႕ျဖစ္ကာ ညီလာခံမွ တင္ေျမွာက္ေသာ ေကာင္စီ၀င္ ၂၅ ဦးတို႔က  ညီလာခံတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုအၾကား အဖြဲ႕၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို ႀကီးၾကပ္ေဆာင္ရြက္သည္။

၂၅ ဦးေကာင္စီသည္ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာအေျခအေနႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအေျခအေနမ်ားကို သံုးသပ္လ်က္ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ေဆာင္ရြက္ဖြယ္ နည္းလမ္းမ်ားေပးပို႔ အေၾကာင္းၾကားေလ႔ရွိသည္။ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္တစ္ဦးႏွင့္ အျမဲတမ္းရံုး၀န္ထမ္းမ်ား ေရာမၿမိဳ႕ရွိ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရံုးတြင္ ရံုးထိုင္၍ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လ်က္ရွိသည္။

အာဆီယံအတြက္ လာျခင္းေကာင္းေသာ ႏွစ္

၁၉၄၃ ခုႏွစ္ ေမလက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဗာဂ်ီးနီးယားျပည္နယ္ ေဟာ့စပရင္း၌ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ကုလသမဂၢစားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးညီလာခံ၏ ရလဒ္အျဖစ္ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့သည့္ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕ (FAO) က သတ္မွတ္လိုက္ေသာ မိသားစု တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးႏွစ္ အတြက္ စိန္ေခၚမႈမ်ားသည္ ကမာၻ႔မ်က္ႏွာစာ အသီးသီးတြင္ ထုထည္အစိုင္အခဲ ႀကီးမားစြာ ရွိေနသည္ကို မိမိတုိ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္လည္း သတိမူရမည္။

ႏိုင္ငံတကာ ႏွစ္အျဖစ္သတ္မွတ္မႈသည္ မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး၏ ပံုရိပ္ကို ျမွင့္တင္ေပးၿပီး ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၊ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ စားနပ္ရိကၡာလံုျခံဳမႈႏွင့္ အာဟာရျပည့္၀ေစမႈ ေထာက္ပံ့ေပးႏိုင္ေရး၊ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းတိုးတက္ေစေရး၊ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ား စီမံခန္႔ခြဲမႈ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္မႈႏွင့္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ စဥ္ဆက္မျပတ္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈတုိ႔ အထေျမာက္ေစေရးအတြက္ တစ္ကမာၻလံုး အေလးဂရုျပဳလာေစရန္လည္း ရည္ရြယ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း ႏိုင္ငံအဆင့္၊ ေဒသအဆင့္ႏွင့္ ကမာၻအဆင့္အထိ မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ၾကံဳေတြ႕ေနရေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို သိရွိနားလည္ေစရန္ က်ယ္ျပန္႔သည့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ကာ မိသားစုေတာင္သူမ်ားအတြက္ ထိေရာက္ျပည့္စံုေသာ ေထာက္ပံ့ေရးနည္းလမ္းမ်ားကိုလည္း သတ္မွတ္ေဖာ္ေဆာင္ေပးသြားမည္ဟု ထုတ္ျပန္ထားသည္။

အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား၏ စိုက္ပ်ိဳးေရးေမြးျမဴေရးဆိုင္ရာ ယဥ္ေက်းမႈမွာ မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ လုပ္ကိုင္ျခင္းကို အေတြ႕ရအမ်ားဆံုးျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္မႈတြင္ မိသားစုတစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္လုပ္ကိုင္ျခင္းကိုသာ အမ်ားဆံုးျမင္ေတြ႔ရဆဲျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၏ အားသာခ်က္တစ္ခုျဖစ္သည့္ မိသားစုေတာင္သူမ်ားအတြက္ အေထာက္အပံ့ေကာင္းမ်ား ရရွိေစရန္ စိန္ေခၚသံမ်ားကို ႀကိဳဆိုရင္ဆိုင္ကာ အက်ိဳးရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရယူႏိုင္ပါေစေၾကာင္း ႏႈိးေဆာ္လိုက္ရပါသည္။  

ေက်ာ္လင္းထြန္း

REF; www.fao.org