"အၾကမ္းဖက္ခံအမ်ိဳးသမီးမ်ားဘ၀ ဘယ္လိုကုစားၾကမလဲ"

BY KYAW LIN HTOON · PUBLISHED DECEMBER 27, 2016 · UPDATED DECEMBER 30, 2016

မနက္ခင္းမုိးဖြဲဖြဲေအာက္၊ ထီးတစ္ဖက္၊ လက္ေပြ႕အိတ္တစ္ဖက္ႏွင့္ မစုမြန္ လမ္းက်ဥ္းေလးတစ္ခု  အတြင္း လမ္း ေလွ်ာက္သြားေနစဥ္ သူ႔တင္ပါးကို ေနာက္ဘက္မွ တစ္စံုတစ္ေယာက္က ဖ်တ္ခနဲ လွမ္း႐ိုက္တာခံလိုက္ ရသည္။ လွည့္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ စက္ဘီးစီးလာသည့္ အသက္ ၂၅ ႏွစ္ဝန္းက်င္ မိမိႏွင့္ ရြယ္တူ အမ်ဳိးသား ျဖစ္ေနသည္။

သူသည္ ရွက္လည္းရွက္၊ ေဒါသ လည္း ထြက္၊ ေနာက္မွ အသိဝင္လာၿပီး အျမန္နင္းေျပးသြားသည့္ ထိုစက္ဘီး ေနာက္ ေျပးလိုက္မိသည္။ သို႔ေသာ္ သူ မေအာ္ဝံ့။ စက္ဘီးက လမ္းခ်ဳိးတစ္ခုသို႔ ေကြ႕ဝင္သြားသည္။ အဲသည့္ေန႔က မစုမြန္ တီရွပ္ႏွင့္ ဂ်င္းေဘာင္းဘီအရွည္ကို လံုလံု ၿခံဳၿခံဳပင္ဝတ္ထားခဲ့သည္။ ထိုေန႔မွစ၍ မစုမြန္သည္ ပတ္ဝန္းက်င္ကုိ သတိထား ၿပီးသြားလာခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ ႏွစ္လ အၾကာတြင္ ထုိေနရာ၌ပင္ ေႏွာင့္ယွက္မႈ တစ္ခု ထပ္ႀကံဳရျပန္သည္။

စက္ဘီးစီးလူတစ္ေယာက္ သူ႔ေဘး ကေက်ာ္ျဖတ္သြားၿပီး သူ႔ေရွ႕မလွမ္း မကမ္းလမ္းေဘး၌ စက္ဘီးကို ေဒါက္ ေထာက္လ်က္ သူ႔ဘက္မ်က္ႏွာမူ ရပ္ ေနသည္။ ထိုသူသည္ ပိန္ပိန္ပါးပါး၊ တီရွပ္ ႏွင့္ ပုဆုိးဝတ္ထားၿပီး အသက္ ၂ဝ ခန္႔သာ ရွိဦးမည္။ အိမ္လိပ္စာ ရွာေနပံုရသည္ဟု သူထင္ခဲ့သည္။

ဓာတ္ပုံ – ေဇယ်ာလႈိင္/ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း

လူခ်င္းသိပ္မကြာေတာ့သည့္ ေန ရာအေရာက္ ပုဆိုးကို ဆြဲလွန္လိုက္ၿပီး သူ႔၏လိင္အဂၤါကို လက္ႏွင့္ကိုင္တြယ္ျပ ေတာ့သည္။ ”အစ္မ သူ႔ကို ေျပာဖုိ႔ေနေန သာသာ သူ႔ကိုထပ္ၿပီးလွည့္မၾကည့္ ရဲဘူး ေလ။ ႐ံုးပဲ    အျမန္ေျပးလာခဲ့မိတယ္” ဟု မစုမြန္က ဒုတိယအႀကိမ္ အျဖစ္အပ်က္ကို ေျပာျပသည္။

မစုမြန္ရဲမတိုင္ျဖစ္၊ ရွက္တာလည္း ပါသလို သူ႔အရင္ ေႏွာင့္ယွက္ခံရဖူးေသာ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ အေတြ႕အႀကံဳကို သိထား၍လည္းျဖစ္သည္။ သူ႔သူငယ္ခ်င္း တုန္းက အနားကပ္ၿပီး ညစ္ညမ္းစကား မ်ားေျပာသြားျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိစဥ္က ရဲစခန္းသို႔ ဖုန္းဆက္တုိင္ၾကားရာ ထိုသူ ကို သိပါသလားဆိုသည့္အခ်က္ႏွင့္ အမႈ ဖြင့္၊ မဖြင့္ကို ရဲစခန္းက ေမးျမန္းေၾကာင္း သူက ျပန္ေျပာျပသည္။

ေနာက္တစ္ႀကိမ္ျဖစ္ရင္ ဘယ္သူ ဘယ္ဝါေသခ်ာမွတ္ထားရန္ ရဲစခန္းက မွာၾကားခဲ့ၿပီး အမႈကေတာ့ အလုပ္႐ႈပ္ မည္စိုး၍ မဖြင့္ခဲ့ေသာ္လည္း ဤေနရာ တြင္ ယခုလိုေႏွာင့္ယွက္မႈမ်ားရွိေနသည့္အေပၚသက္ဆုိင္ရာမွ တာဝန္ယူကာ လံုၿခံဳေရးအတြက္ တစ္စံုတစ္ရာ လုပ္ ေဆာင္ေပးလိုျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း မစုမြန္၏သူ ငယ္ခ်င္းက ေျပာသည္။

၁၉၉၇ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအား နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ ခြဲျခား မႈပေပ်ာက္ေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (Convention on the elimination of all forms of discrimination against women – CEDAW) ေခၚ စီေဒါအဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ယေန႔ထက္တိုင္ အမ်ဳိး သမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား ထိေရာက္စြာ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ျခင္း မရွိ ေသးေၾကာင္း အမ်ဳိးသမီးအေရးလႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားက ေထာက္ျပသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂ဝ၁၁ မွ စ၍ မုဒိမ္းမႈျဖစ္ပြားႏႈန္းမ်ား ႏွစ္စဥ္ ျမင့္တက္ လာေနၿပီး အသက္မျပည့္ေသးသည့္ မိန္း ကေလးငယ္မ်ားကုိ အဓမၼျပဳက်င့္မႈမ်ား လည္း မၾကာခဏျဖစ္ပြားေနရာ ႏုိင္ငံ ေတာ္အဆင့္ ထိေရာက္ေသာ အကာ အကြယ္မ်ား မေပးႏုိင္ပါက အမ်ဳိးသမီး မ်ား၏ ဘဝအေျခအေနမွာ လုံၿခံဳမႈကင္းမဲ့ ကာ အၾကမ္းဖက္မႈဒဏ္မ်ား ဆက္ခံေန ရဦးမည္ဟု က်ား၊ မ တန္းတူ ေရးကြန္ရက္ မွ ေဒၚေမစံပယ္ျဖဴက ေျပာသည္။

စီေဒါအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားသည္ အမ်ဳိး သမီးမ်ားအေပၚ ခြဲျခားဖိႏွိပ္မႈ၊ အၾကမ္း ဖက္မႈမ်ား ကာကြယ္ရန္ ဥပေဒ၊ မူဝါဒမ်ား ေရးဆြဲခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရ မည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္ၿပီး ၁၆ ႏွစ္အၾကာ ၂ဝ၁၃ မွ သာ ‘အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္ မႈတားဆီးကာကြယ္ေရးဥပေဒ’ ကို       မူၾကမ္းအဆင့္ စေရးႏိုင္ခဲ့သည္။ သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ အစိုးရ လက္ထက္ ေရာက္သည့္တိုင္ မူၾကမ္း အဆင့္တြင္သာ ဆက္ရွိေနသည္။

ယင္းဥပေဒတြင္ ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္မ်ား အျပင္ တရားမကုစားေရးႏွင့္ ဘဝ ျပန္ လည္ထူေထာင္ေရးတို႔ အေသးစိတ္ေရး ဆြဲထားရာ အတည္ျပဳျပ႒ာန္းႏိုင္မည္ ဆိုပါက အမ်ဳိးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္ခံ ရမႈကို ထိေရာက္စြာကာကြယ္ ကုစားေပး ႏိုင္မည္ဟု ယင္းဥပေဒမူၾကမ္းေရးဆြဲရာ တြင္ပါဝင္ခဲ့ေသာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက ဆိုၾကသည္။

အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ုား

အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္ မႈဟုဆိုလွ်င္ စိတ္ပိုင္း၊ ႐ုပ္ပိုင္းႏွင့္ လိင္ ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ျခင္းဟူ၍ အမ်ိဳး အစား သံုးရပ္ရွိေၾကာင္း အမ်ဳိးသမီးမ်ား ႏွင့္ ကေလးသူငယ္ အမႈအခင္းမ်ားတြင္ အခမဲ့အကူအညီေပးေနသည့္ ဥပေဒေရး ရာကုစားေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာ) (Legal Clinic Myanmar) ၏ မႏၱလး႐ံုး တာ ဝန္ခံ ေရွ႕ေနေဒၚေအးသႏၲာကရွင္းျပသည္။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား တြင္ ႏႈတ္အားျဖင့္ ကာယိေႁႏၵထိခိုက္ ေအာင္ ျပဳမူေျပာဆိုျခင္း၊ ကာယိေႁႏၵပ်က္ စီးေစရန္ လက္ေရာက္မႈက်ဴးလြန္ျခင္း (ဥပမာ-အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးအား ဘတ္စ္ ကားေပၚတြင္ မဖြယ္မရာျပဳလုပ္ျခင္း)ႏွင့္ အသေရဖ်က္ျခင္းတို႔ ပါဝင္သည္။ ႐ုပ္ ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားတြင္ အျပင္းအထန္နာက်င္ေစျခင္း၊ အရွက္ တကြဲအက်ဳိးနည္းျဖစ္ေစရန္လက္ေရာက္ မႈ၊ အႏိုင္အထက္ျပဳမႈတို႔ ပါဝင္သည္။

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈ မ်ားတြင္မူ ကာမလိမ္လည္ ရယူမႈ (ဥပမာ-လက္ထပ္မည္ဟုဆိုကာ ကာမကိုရယူၿပီး လက္ မထပ္ျခင္း)၊ မုဒိမ္းမႈ၊ ကာမပြဲစား အျဖစ္ အရြယ္မေရာက္ေသးသူမ်ားကို ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားမႈ၊ တရားဝင္ထိမ္း ျမားေၾကာင္း ယံုၾကည္ေစ၍ (ဥပမာ-တရားသူႀကီးေရွ႕ေမွာက္တြင္ တရားဝင္ လက္မွတ္ေရးထိုး၍ လက္ထပ္ျခင္းမဟုတ္ ဘဲ အျဖစ္သေဘာ လက္ထပ္ၿပီး ရက္ပိုင္း မွ်သာအတူေနျခင္း) ေသြးေဆာင္ ကာမ စပ္ယွက္ျခင္းႏွင့္ ယခင္ ထိမ္းျမားျခင္းကို ထိမ္ခ်န္မႈတို႔ ပါဝင္ေၾကာင္း ဥပေဒေရးရာ ကုစားေရးအဖြဲ႕မွ ထုတ္ေဝသည့္ အသိ ပညာေပးလက္စြဲစာအုပ္တြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။

တရားဝင္လင္ေယာက်္ားပင္ ျဖစ္ ေစကာမူ ဇနီးမယားက သေဘာမတူဘဲ အတင္းအဓမၼျပဳက်င္လွ်င္ အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈအျဖစ္ သက္ေရာက္ၿပီး မုဒိမ္းမႈျဖင့္ အက်ဳံးဝင္သည္ဟု ေဒၚေအး သႏၲာက ရွင္းျပသည္။

Legal Clinic Myanmar မႏၱေလး႐ံုးခြဲသို႔ ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီမွ ႏိုဝင္ ဘာအထိ တိုင္ၾကားလာေသာ အမ်ဳိးသမီး မ်ား အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ ၁၇ဝ ေက်ာ္ရွိခဲ့ၿပီး အမႈေပါင္း ၄ဝ ေက်ာ္က တရား႐ံုးသုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ တခ်ဳိ႕အမႈမ်ားမွာ ေစ့ စပ္ညႇိႏိႈင္းေပး၍ ေျပလည္သြားျခင္း၊ အိမ္ ေထာင္ဖက္မ်ား ဆိုပါကလည္း အမႈဖြင့္ တရားစြဲျခင္းမ်ဳိးမလုပ္ဘဲ ကြာရွင္း႐ံုျဖင့္ ေက်ေအးလုိက္ျခင္း၊ အခ်ဳိ႕မွာလည္း တစ္ ႀကိမ္သာတိုင္ၾကားၿပီး ႐ံုးသို႔ ထပ္မံ ေရာက္မလာေတာ့ျခင္းတို႔ ရွိသည္။

အကူအညီ ေတာင္းခံလာေသာ အမႈအခင္းအမ်ားစုမွာလည္း မုဒိမ္းမႈ၊ ကာမလိမ္လည္ရယူမႈ၊ တစ္လင္ တစ္ မယားစနစ္ ခ်ဳိးေဖာက္မႈ၊ ကာယိေႁႏၵထိ ခုိက္ေစမႈ၊ အသေရဖ်က္မႈႏွင့္ အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ေရွ႕ေန ေဒၚေအးသႏာၱက ေျပာၾကားသည္။

ေတာင္ဒဂုံဂိတ္ေဟာင္းေစ်းမွ ေစ်းဝယ္ေနၾကသည့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ။ ဓာတ္ပုံ – ေက်ာ္လင္းထြန္း/ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း

အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္ခံ ဇနီးသည္ တစ္ဦး

ယင္းသို႔ လာေရာက္ အကူအညီ ေတာင္းခံသူမ်ားထဲတြင္ မႏၲေလး၊ အမရ ပူရၿမိဳ႕နယ္၊ ႀကံတန္းရပ္ကြက္ေန အသက္ ၃ဝ အရြယ္ရွိ ရက္ကန္းသမ မစန္းစန္းေမာ္ လည္း ပါဝင္သည္။ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ အျဖစ္လုပ္ကိုင္ေသာ ခင္ပြန္းျဖစ္သူႏွင့္ မစန္းစန္းေမာ္ေပါင္းသင္းေနထုိင္လာ သည္မွာ အိမ္ေထာင္သက္ေျခာက္ႏွစ္ ေက်ာ္ၿပီျဖစ္ကာ သံုးႏွစ္အရြယ္သားေလး တစ္ေယာက္လည္း ရွိၾကသည္။

ယခင္က မိသားစုအေပၚ ေငြေၾကး ျပည့္ျပည့္ဝဝ ေထာက္ပံ့သလို ေႏြးေထြး ၾကင္နာတတ္ေသာ ခင္ပြန္းသည္ ယခုႏွစ္ ပိုင္းမွာေတာ့ မိမိအေပၚ ျပဳမူဆက္ဆံပံု မ်ား ေျပာင္းလဲလာသည္ဟု မစန္းစန္း ေမာ္က ဆိုသည္။ အရပ္ထဲမွ လူမ်ား တစ္ စြန္းတစ္စ သတိေပးျခင္းကို မဟုတ္တန္ ရာဟုသာ ႏွလံုးသြင္းခဲ့ေသာ္လည္း ကိုယ္ တိုင္ လက္ပူးလက္ၾကပ္ေတြ႕သည့္ေန႔မွာ ေတာ့ ခင္ပြန္းသည္တြင္ အငယ္အေႏွာင္း ရွိေနေၾကာင္း ရင္နင့္စြာျဖင့္ လက္ခံလိုက္ ရသည္။

ထိုေန႔က အိမ္ကို ညသန္းေခါင္ ေက်ာ္သည့္တိုင္ ခင္ပြန္းျပန္မလာ၍ သူ သြားေလ့ရွိေသာ ဘီယာဆိုင္သို႔ လိုက္ခဲ့ သည္။ ဆိုင္ထဲေရာက္ေတာ့ အေမွာင္ က်က်ေထာင့္တစ္ေနရာတြင္ ခင္ပြန္းျဖစ္ သူကို မိန္းမတစ္ေယာက္ႏွင့္အတူ ပူး ပူးကပ္ကပ္ထိုင္လ်က္ တယ္လီဖုန္း နား ၾကပ္ကို တစ္ေယာက္တစ္ဖက္တပ္၍ ၿပံဳးရယ္ ၾကည္ႏူးေနပံုကို ျမင္လိုက္ရစဥ္ မစန္းစန္းေမာ္လည္း ေအာ္မိ ေအာ္ ရာ ေအာ္ပစ္လိုက္သည္။

ခင္ပြန္းက ထိုသို႔ေအာ္ရ ေကာင္းလားဟုဆိုၿပီး မစန္း စန္းေမာ္၏အက်ႌကို ဆြဲကာ လက္သီးႏွင့္ထုိးရန္ ရြယ္လိုက္ သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဆိုင္ရွင္ ေရာက္လာၿပီး ဖ်န္ေျဖကာ အိမ္သို႔ျပန္ၾကရန္ ေတာင္းပန္ သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ခင္ပြန္းႏွင့္ အတူရွိေနသည့္ အမ်ဳိးသမီးက ေတာ့ ထြက္ေျပးသြားသည္။
အိမ္ေရာက္ေတာ့ ကြာရွင္းေပးဖို႔ ခင္ပြန္းက ဆိုလာသည္။ သို႔ေသာ္ မစန္း စန္းေမာ္က ရက္ကန္းခတ္ျခင္းျဖင့္ တစ္ လမွ က်ပ္ေလးေသာင္းမွ်သာ ဝင္ေငြရွိရာ သားျဖစ္သူ ေရွ႕ေရးကိုေတြးလ်က္ ကြာ မေပးႏိုင္ဟု ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။

”ေနာက္ပိုင္းမွာ သူက ညတိုင္း ကိုယ္နဲ႔လည္း အတူမေနေတာ့ဘူး၊ ညဆို သူထြက္သြားၿပီ”ဟု သူ႔တဲအိမ္ကိုလိုက္ျပ ရင္း ေယာက်္ားျဖစ္သူ၏ ေျပာင္းလဲလာ ေသာအမူအက်င့္မ်ားကုိ ျပန္ေျပာျပ သည္။ ေျပာေနရင္း မ်က္ဝန္းမွတစ္ဆင့္ ေကာ့ၫြတ္ေနသည့္ မ်က္ေတာင္ဖ်ားဆီ တြဲခုိေနေသာ မ်က္ရည္စမ်ားကုိ မစန္း စန္းေမာ္ တဖ်တ္ဖ်တ္ ခတ္ခ်လုိက္သည္။

လက္ရွိတြင္ သူတို႔သားအမိႏွစ္ ေယာက္တည္းသာ က်န္ရစ္ခဲ့သည့္ ၁၂ ေပပတ္လည္ခန္႔ ဓနိမိုးထရံကာ ေျမစိုက္ တဲအိမ္တြင္း အေဆာင္အေယာင္ဟူ၍ ခုတင္ႀကီးတစ္လံုးႏွင့္ ေၾကာင္အိမ္ဗီဒို တစ္လံုးသာရွိသည္။ တဲအတြင္း ေျမျပင္ ေပၚတြင္ေတာ့ သူ႔ခင္ပြန္း ေသာက္ခဲ့ေသာ အရက္ပုလင္းႏွင့္ ဘီယာဘူးခြံမ်ား ျပန္႔ ႀကဲလ်က္။

မစန္းစန္းေမာ္အျဖစ္ကို ေန႔စဥ္ ျမင္ ေတြ႕ေနရသည့္မ်က္ေစာင္းထုိးအိမ္မွ အိမ္နီးခ်င္း မခင္မ်ဳိးေအးက ”ေယာက်္ား က သူ႔ကို အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွိပ္စက္တာ၊ ည ၁၁ နာရီေလာက္ႀကီး အရက္နဲ႔ ျမည္းဖို႔ သံပရာသီး သြားဝယ္ဆိုလည္း ဟိုဘက္ရြာ အထိ သြားဝယ္ရတယ္” ဟု ေျပာျပသည္။

မခင္မ်ဳိးေအးသည္ အမရပူရၿမိဳ႕ နယ္အတြင္းမွ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေရး ကူ ညီေဆာင္ရြက္သည့္ ‘အမရေအာင္ အမ်ဳိး သမီးအဖြဲ႕’ ၏ အတြင္းေရးမွဴးျဖစ္ရာ စကား ကေတာက္ကဆျဖစ္႐ံုႏွင့္ ပါး႐ိုက္၊ ေျချဖင့္ ကန္ေက်ာက္သည့္ ဒဏ္မ်ား ခံ ေနရေသာ မစန္းစန္းေမာ္ဆႏၵကို ေမး ျမန္းၾကည့္ခဲ့သည္။

အစပိုင္းေတာ့ ရတန္သေလာက္ စည္း႐ံုးေခ်ာ့ေမာ့ၾကည့္ဦးမည္ဟု အားခဲ ထားသည့္ မစန္းစန္းေမာ္လည္း ေနာက္ ဆံုးတြင္ ခင္ပြန္းသည္အေပၚ နာၾကည္း ခ်က္မ်ား ပြင့္အန္ထြက္လာၿပီး ကြာရွင္း႐ံု မွ်တင္မဟုတ္ဘဲ တရားဥပေဒအရပါ သူ ၏ ေဖာက္ျပန္မႈ၊ ႐ိုက္ႏွက္ႏွိပ္စက္မႈမ်ား အတြက္ အေရးယူေပးေစလိုလာသည္။

သို႔ႏွင့္ ေအာက္တိုဘာ ၂၁ ရက္ တြင္ ရာအိမ္မွဴး၊ ဆယ္အိမ္မွဴးမ်ားႏွင့္ အတူမ်က္ျမင္သက္ေသအျဖစ္ လိုက္ပါ ေပးမည့္သူ တခ်ဳိ႕အား ေခၚကာ ခင္ ပြန္း သည္ႏွင့္ ေဖာက္ျပန္ေနသည့္ အမ်ဳိးသမီးအိမ္ကို သြားေရာက္ ၿပီး မ်က္ျမင္အမိ ဖမ္းခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ရဲစခန္းတြင္ အမႈ ဖြင့္ ေပးရန္ တိုင္ၾကားခဲ့သည္။

အၾကမ္းဖက္ခံ အမ်ဳိးသမီး သရုပ္ေဖာ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဓာတ္ပုံ – ေဇယ်ာလႈိင္/ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း

သို႔ရာတြင္ စခန္းက အမႈကို ခ်က္ခ်င္းဖြင့္မေပးခဲ့ ေပ။ ထုိသို႔ အမႈဖြင့္မေပးျခင္းမွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕အေနျဖင့္ လင္မယား ကိစၥမ်ားကို အခ်ိန္ေခတၱေပး၍ ေစာင့္ၾကည့္သည့္ သေဘာ မ်ဳိးျဖစ္ ေၾကာင္း ေရွ႕ေနေဒၚေအးသႏၲာက ေျပာ ၾကားသည္။

”လင္မယားကိစၥေတြမွာ အမႈလာ ဖြင့္ၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ ခဏေနလည္းက် ေရာ သူတို႔ခ်င္းျပန္အဆင္ေျပၿပီး အမႈျပန္ ပိတ္ေပးခိုင္းတာရွိလို႔ ေစာင့္ၾကည့္ တာပါ”

မစန္းစန္းေမာ္မွာ အလုပ္တစ္ဖက္၊ ကေလးေဝယ်ာဝစၥတစ္ဖက္ႏွင့္ ရဲစခန္း သို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္သြား ေရာက္တိုင္ၾကားခဲ့ရာ ငါးရက္ေျမာက္ သည့္ေန႔ ေအာက္တိုဘာ ၂၆ ရက္ ေရာက္ မွ တစ္လင္တစ္မယားဥပေဒ၊ ထိခိုက္ နာက်င္ေစမႈပုဒ္မတို႔ျဖင့္ ခင္ပြန္းျဖစ္သူကုိ အမႈဖြင့္ ဖမ္းဆီးကာ အမရပူရၿမိဳ႕နယ္ ရဲ စခန္း၌ ခ်ဳပ္ထားခဲ့သည္။ လက္ရွိမွာ ေတာ့ ႐ံုးခ်ိန္းတစ္ႀကိမ္ထုတ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ကာ တရား႐ံုးမွ အမိန္႔မခ်မွတ္ရေသးေပ။

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေႏွာင့္ယွက္မႈ

အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ က်ား၊ မတန္းတူေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားထံ လာေရာက္တုိင္တန္း သည့္ အေျခအေနကုိ ေလ့လာျခင္းအရ နယ္ၿမိဳ႕မ်ားႏွင့္ ေက်းလက္တို႔တြင္ မုဒိမ္းမႈ၊ ကာမလိမ္လည္မႈမ်ား အေတြ႕ရမ်ားၿပီး ရန္ကုန္ကဲ့သို႔ လူေနထူထပ္သည့္ ၿမိဳ႕ျပ မ်ားတြင္မူ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ လိင္ ပိုင္းဆိုင္ရာ အေႏွာင့္အယွက္ေပးမႈမ်ား ပိုမိုျဖစ္ပြားေနသည္ဟု ယင္းအဖြဲ႕အစည္း မ်ားက ဆုိၾကသည္။

ထိုသို႔တိုင္ၾကားလာသူမ်ားအနက္ ေမာ္ကြန္းမွ ခ်ဥ္းကပ္ခဲ့ေသာ အမ်ဳိးသမီး အခ်ဳိ႕၏ ေျပာျပခ်က္အရ ၄င္းတို႔အေနျဖင့္ ရဲစခန္း၊ တရား႐ံုးမ်ားသို႔ သြားလာဖူးျခင္း မရွိသည့္အျပင္ မည္သို႔တုိင္ၾကားရမည္ကုိ လည္းမသိျခင္း၊ တိုင္ၾကားမႈျပဳေသာ္ လည္း ထိေရာက္ေသာ အေရးယူမႈမ်ား မရရွိျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ အမ်ဳိးသမီး အကူ အညီေပးေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ ဆက္ရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဆုိၾကသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ အမ်ဳိးသမီးအေရအတြက္ မည္မွ်ေႏွာင့္ ယွက္ခံေနရသည္ဟူသည့္ စစ္တမ္းမ်ဳိး အစိုးရေရာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ကပါ ေကာက္ယူထားႏိုင္ျခင္းမရွိ ေသးဟု အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးမ်ား လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ဆုိသည္။

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေႏွာင့္ယွက္မႈမ်ား အတြက္ ေရွ႕ေျပးစစ္တမ္းတစ္ေစာင္ စတင္ စမ္းသပ္ေကာက္ယူေနသူကေတာ့ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးကိုယ္လံုပညာ သင္ တန္း၏ ပူးတြဲတည္ေထာင္သူ မေအဗယ္ လင္းယုယုေဆြ ျဖစ္သည္။

”တစ္ေယာက္ေယာက္က ရန္ကုန္ မွာ Sexual Harassment (လိင္ပိုင္း ဆိုင္ရာေႏွာင့္ယွက္မႈ) ေတြ ဘယ္မွာရွိလို႔ လဲလို႔ ေျပာလာရင္ ဒီမွာဆိုၿပီး ျပလို႔ရလာ မယ္” ဟု သူက စာတမ္းေကာက္ခံေနရ သည့္အေၾကာင္းကုိ ရွင္းျပသည္။ သူက အမ်ဳိးသမီးမ်ား လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာေႏွာင့္ ယွက္ခံရမႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ယခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာမွစတင္ကာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ တြင္ စစ္တမ္းေကာက္ယူလ်က္ရွိသည္။

ၿမိဳ႕ျပရွိ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ဆိုင္ ေသာေနရာမ်ားတြင္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေႏွာင့္ယွက္မႈ ႀကံဳခဲ့ရဖူးသူမ်ားအနက္ အဆုိပါ ကိုယ္လံုပညာသင္တန္းကိုထူ ေထာင္ခဲ့သူ ေမာ္ဒယ္ေမရွဲလည္း အပါ အဝင္ျဖစ္သည္။ အေျခခံပညာေက်ာင္းသူ ဘဝတြင္ ေက်ာင္းသြားေက်ာင္းျပန္ မိဘ က အႀကိဳအပို႔ လုပ္ေပးခဲ့ေသာ္လည္း ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ ဆယ္တန္းေအာင္ၿပီးစမွာ ေတာ့ အျပင္ကို တစ္ကိုယ္တည္းသြားလာ ရန္ မိဘမ်ားက ခြင့္ျပဳလိုက္သည္။

ထိုသို႔ ခြင့္ျပဳလုိက္ခ်ိန္မွာပင္ အမ်ား ျပည္သူသံုး ဘတ္စ္ကားမ်ားကို အေဖာ္ မပါဘဲ ေမရွဲ စစီးခဲ့ၿပီး ယင္းဘတ္စ္ကား မ်ားေပၚ၌ပင္ သံုးႀကိမ္ထက္မနည္း လိင္ ပိုင္းဆိုင္ရာ ေႏွာင့္ယွက္မႈမ်ား ႀကံဳခဲ့ရဖူး သည္။ ထိုစဥ္အခ်ိန္ကေတာ့ ရွက္ေၾကာက္ စိတ္ျဖင့္ ဘာမွမတုံ႔ျပန္ႏိုင္ခဲ့သည့္အျပင္ သက္ဆိုင္ရာသို႔လည္း မတိုင္ၾကားခဲ့ဟု သူက ျပန္ေျပာျပသည္။

မိဘမ်ားကို ဖြင့္ေျပာျပန္လွ်င္လည္း ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးျခင္းမျပဳဘဲ ကိုယ္အေန အထိုင္မတတ္၍ ျဖစ္သည္ဟု အျပစ္တင္ ဆူပူၾကမည္ကိုစိုးရြံ႕၍ ျပန္မေျပာျပျဖစ္ခဲ့ ေပ။ လြန္ခဲ့ေသာခုနစ္ႏွစ္ခန္႔က ႀကဳံေတြ႕ ခဲ့ ရသည့္ ထုိအျပစ္အပ်က္မ်ားကပင္ ေမရွဲ အား ျမန္မာ့႐ိုးရာလက္ေဝွ႕ပညာ သင္ယူ တတ္ေျမာက္ေစရန္ႏွင့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီး ကိုယ္လံုပညာသင္တန္း ဖြင့္လွစ္ရန္ တြန္း အားတစ္ရပ္ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

တိုင္ၾကားမႈမ်ား မလုပ္ျဖစ္သလို ရဲ စခန္းသို႔ သြားေရာက္တိုင္ၾကားပါက လည္း ”ပစၥည္းသက္ေသရွိလား၊ လူသက္ ေသရွိလား၊ ၿပီးရင္ စာ႐ြက္စာတမ္းကိစၥ ေတြလို ရွည္လ်ားေထြျပားတဲ့ဟာေတြ ေၾကာင့္ ေတာ္႐ံုတန္႐ံုအမႈဖြင့္ဖုိ႔ တြန္႔ဆုတ္ ၾကတာမ်ဳိး ရွိတယ္”ဟု ေမရွဲက ဆုိသည္။ သားရွင္မိခင္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ လည္း ေမရွဲက အခုလုိ ႀကံျပဳေသးသည္။

”အမ်ဳိးသမီးျဖစ္တဲ့ မိခင္ေတြကိုယ္ တိုင္က သားေတြကို မိန္းကေလးဆိုရင္ တန္ဖိုးထားေလးစားတတ္ေအာင္ သင္ ေပးဖို႔ လိုပါတယ္”ဟု သူက ဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကိုယ္တိုင္ ကလည္း အၾကမ္းဖက္ခံရသည့္ အမ်ဳိး သမီးမ်ားအေပၚ အျပစ္တင္သည့္ အက်င့္ ကိုေျပာင္းလဲရန္လိုအပ္သည္ဟု ေမရွဲ အပါအဝင္ အျခားအမ်ဳိးသမီး အေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားက ဆုိၾကသည္။

အမ်ဳိးသမီးငယ္မ်ားအား မ်ဳိးဆက္ ပြားက်န္းမာေရးႏွင့္ လိင္ပညာေပး လုပ္ ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည့္ Colorful Girls အဖြဲ႕မွ ေဒၚနန္႔သဇင္ မင္းက ”ဒီေကာင္မက ဒီလိုေနလုိ႔ျဖစ္တာ၊ ဒီလို အဝတ္အစား ဝတ္တာကိုဆိုၿပီး အျပစ္တင္ၾကတယ္။ ဒီအက်င့္ေတြက ေျပာင္းလဲသင့္ပါၿပီ။ ဒါမွသာ မိန္းကေလး ေတြ (အၾကမ္းဖက္ခံရၿပီဆိုရင္) အခ်င္း ခ်င္းျဖစ္ေစ၊ မိခင္ေတြ၊ အစ္မေတြကိုျဖစ္ ေစ ဖြင့္ေျပာလာမွာပါ”ဟု ဆိုသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ေအာက္တိုဘာ အတြင္းက က်င္းပခဲ့သည့္ ၿမိဳ႕ျပအမ်ဳိး သမီးမ်ားဘဝ လံုၿခံဳေရးဖိုရမ္တစ္ခုတြင္ ယင္းသုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး Legal Clinic Myanmar ၏ ညႊန္ ၾကားေရးမွဴး ေဒၚလွလွရီကမူ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အၾကမ္း ဖက္ခံရၿပီဆိုပါက ယာဥ္တစ္စီးႏွင့္ တစ္စီး တိုက္လွ်င္ ယာဥ္ထိန္းရဲမ်ား လ်င္ျမန္စြာ ေရာက္လာသကဲ့သုိ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား ခ်က္ ခ်င္းေရာက္လာႏိုင္မည့္ တိုင္ၾကားေရး စနစ္မ်ဳိးရွိရန္ လိုအပ္သည္ဟု ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

အဆိုပါဖိုရမ္၌ပင္ အၾကမ္းဖက္မႈ ႏွင့္ ရာဇဝတ္မႈခင္းဆိုင္ရာ သုေတသီ လည္းျဖစ္သည့္ အမ်ဳိးသမီးအေရး တက္ ၾကြလႈပ္ရွားသူ ေဒၚခင္မမမ်ဳိးက အၾကမ္း ဖက္မႈမ်ားအား တြန္းလွန္ရန္ အမ်ဳိးသမီး မ်ားကိုယ္တုိင္က ရပ္ရြာအဆင့္ အစုအဖြဲ႕ မ်ား ဖြဲ႕စည္း၍ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး၊ အသိ ပညာေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္သလို သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရဌာနႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ မ်ား အေနျဖင့္ မဟာဗ်ဴဟာ ခ်မွတ္ရမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း တိုက္တြန္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

”အလုပ္က မအားရတဲ့ၾကားထဲ သက္ေသလုိက္ေနရမယ္ဆိုၿပီး လ်စ္လ်ဴ႐ႈ တာမ်ဳိးေတြက အၾကမ္းဖက္မႈကို ပိုအား ေပးရာ ေရာက္ေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Neighborhood Cohesion (အိမ္နီး ခ်င္းအဆင့္ စုဖြဲ႕႐ိုင္းပင္းကူညီမႈ) လုပ္ ေဆာင္ဖို႔ လိုပါတယ္” ဟု သူက အႀကံ ျပဳသည္။

သက္ငယ္မ်ားအား လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ

မုဒိမ္းမႈမ်ားအနက္ အမ်ဳိးသမီး ကေလးသူငယ္မ်ားအေပၚ လိင္အၾကမ္း ဖက္ေသာ မႈခင္းသတင္းမ်ားက သတင္း စာ မ်က္ႏွာမ်ားတြင္ မၾကာခဏဆိုသလို ေတြ႕ျမင္လာရသည္။ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ စာရင္း မ်ားအရ ယခုႏွစ္ ၁ဝ လတာအတြင္း ႏိုင္ငံ တစ္ဝန္း မုဒိမ္းမႈ ၇၆၁ မႈတြင္ သက္ငယ္ မုဒိမ္းမႈေပါင္း ၃၈ဝ ေက်ာ္ရွိသည္။ ၄င္း စာရင္းအရတစ္ေန႔လွ်င္ မုဒိမ္းမႈႏွစ္မႈႏႈန္း ျဖစ္ပြားေနၿပီး အဓမၼျပဳက်င့္ခံရသည့္ အမ်ဳိးသမီးႏွစ္ဦးတြင္တစ္ဦးမွာ ကေလး သူငယ္ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။

စီေဒါသေဘာတူညီခ်က္အရ အမ်ဳိးသမီးဟူေသာဖြင့္ဆိုခ်က္တြင္ အမ်ဳိး သမီးမ်ား ေမြးဖြားခ်ိန္မွ ေသဆံုးခ်ိန္အထိ အသက္အရြယ္အပိုင္းအျခားမေရြး အက်ဳံးဝင္ေၾကာင္း ဖြင့္ဆိုထားသည္။

မၾကာမီထြက္ေပၚလာဖြယ္ရွိသည့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚအၾကမ္းဖက္မႈတား ဆီးကာကြယ္ေရးဥပေဒမူၾကမ္း ေရးဆြဲမႈ တြင္ ဥပေဒဆိုင္ရာနည္းပညာအႀကံေပး အျဖစ္ပါဝင္သည့္ Legal Clinic Myanmar မွ ေဒၚလွလွရီက ”ဥပေဒမူ ၾကမ္းမွာေတာ့ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ မသန္စြမ္းအမ်ဳိးသမီး ေတြကို မုဒိမ္းက်င့္ရင္ အျမင့္ဆံုး ေထာင္ ဒဏ္တစ္သက္၊ အနိမ့္ဆံုး ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္ ၂ဝ ခ်မွတ္ရမယ္လို႔ ေရးဆြဲထားပါ တယ္”ဟု ဆိုသည္။

လက္ရွိတည္ဆဲဥပေဒျဖစ္ေသာ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒပုဒ္မ ၃၇၆ အရမူ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈမ်ားအတြက္ ေထာင္ ဒဏ္ႏွစ္ ၂ဝ က အျမင့္ဆံုးျဖစ္ၿပီး ေထာင္ ဒဏ္ ၁ဝ ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္မ်ားလည္း ခ် မွတ္ႏိုင္သည္ဟု ျပ႒ာန္းထားသည္။

ဥပေဒၾကမ္းတြင္ သက္ငယ္မုဒိမ္း အမႈမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ေပး ရန္ႏွင့္ ဘဝျပန္လည္ထူေထာင္ေရးတို႔ ျပဳ လုပ္ေပးရန္ျပ႒ာန္းထားၿပီး ေရွ႕ေန၊ တရားေရးအရာရွိ၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕ ဝင္မ်ားအား ယင္းဥပေဒအသံုးျပဳနည္း ေလ့က်င့္ သင္ တန္းေပးေရးႏွင့္ ဥပေဒအား အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရ ဌာနအလိုက္ လိုအပ္ေသာ အသံုးစရိတ္ မ်ား ရရွိရန္ပါ ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားသည္။

”လႊတ္ေတာ္ကေရာ၊ အစိုးရက ေရာ ကြၽန္မတို႔ မူလေဆြးေႏြးထားခဲ့စဥ္ တုန္းကအတိုင္း ဘာမွမျဖတ္မေတာက္ဘဲ ျပ႒ာန္းေပးမယ္ဆိုရင္ ဒီဥပေဒဟာ ဒီ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ အေကာင္းဆံုး စံနမူနာျပဥပေဒျဖစ္လာမွာပါ”ဟု ေဒၚေမ စံပယ္ျဖဴက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားသည္။

မူၾကမ္းေရးဆြဲမႈတြင္ သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာမ်ားႏွင့္ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ ႐ံုးတို႔အျပင္ ကုလသမဂၢ က်ား၊ မတန္းတူ ေရးအဖြဲ႕လည္းပါဝင္ကာ ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ မ်ားအျပင္ ဥပေဒကုစားေရးႏွင့္ ျပန္ လည္ထူေထာင္ေရးဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈ မ်ားကို အေသးစိတ္ျပ႒ာန္းေပးထား၍ ထိုသို႔ စံနမူနာျပ ဥပေဒျဖစ္လာမည္ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ၄င္းက ရွင္း ျပသည္။

ယင္းဥပေဒမူၾကမ္းေရးဆြဲမႈ၏ လက္ရွိအေျခအေနကို အမ်ဳိးသား လႊတ္ ေတာ္တြင္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ အမ်ဳိးသမီး ႏွင့္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးဆိုင္ရာေကာ္မတီမွ အတြင္းေရးမွဴး ေနာ္စူစန္နာ လွလွစိုးအားေမးျမန္းၾကည့္ရာ ႏိုဝင္ဘာ လဆန္းပိုင္းကပင္ ဥပေဒေရးရာႏွင့္အထူး ကိစၥရပ္မ်ား ေလ့လာဆန္းစစ္သံုးသပ္ေရး ေကာ္မရွင္က အသစ္ျပ႒ာန္းသင့္ေသာ ဥပေဒအျဖစ္ သတ္မွတ္လုိက္ၿပီျဖစ္ကာ လက္ရွိတြင္ ျပည္ေထာင္စုတရား႐ံုးခ်ဳပ္ သို႔ ေရာက္ရွိေနၿပီး တရားစီရင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည္မ်ားကို ေလ့လာစိစစ္ေန ဆဲဟုဆိုသည္။

”အမ်ဳိးသမီးေတြ အၾကမ္းဖက္ခံ ရတာ ႏိုင္ငံရဲ႕ပံုရိပ္ကို ထိခိုက္တယ္ဆို တာမ်ဳိး (အစုိးရက) သိပ္ၿပီးေတာ့ ေတြးမိ ပံုမရဘူး၊ မေတြးမိေတာ့ အေရးတႀကီး ျပ႒ာန္းဖို႔ မလိုအပ္ဘူးလို႔ ထင္ေနလား မသိဘူး”ဟု သူက မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

အၾကမ္းဖက္ခံရာမွ လြတ္ေျမာက္လာသည့္ မိန္းကေလးမ်ား ေဒၚအမာနီအိမ္တြင္ အလွျပဳျပင္ေရး သင္တန္း တက္ေနစဥ္ ။ ဓာတ္ပုံ – ေက်ာ္လင္းထြန္း/ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း

ဥပေဒဗဟုသုတ နည္းပါးျခင္း

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဥပေဒအသစ္ မ်ားကို ေရးဆြဲျပ႒ာန္းလ်က္ရွိသည့္ တစ္ ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ ဥပေဒဆိုင္ရာ ဗဟုသုတမ်ား နည္းပါးေန ေသးသည့္အခ်က္ကိုလည္း ေရွ႕ေနမ်ားက ေထာက္ျပၾကသည္။

အထက္တန္းေရွ႕ေနတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးေအာင္ႏုိင္စိုးက ”အဂၤလိပ္က ထားေပး ခဲ့တဲ့ ဥပေဒေတြထဲမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ကာကြယ္တဲ့ ဥပေဒေတြက အမ်ားႀကီးဗ်။ အသံုးမခ်ႏိုင္တာ”ဟု ဆိုသည္။

အထူးသျဖင့္ ၁၈၆၁ က ျပ႒ာန္း ေသာ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒႏွင့္ ၁၈၉၈ က ျပ႒ာန္းေသာ ရာဇဝတ္က်င့္ထံုး ဥပေဒတို႔ တြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ ျပ႒ာန္းခ်က္ မ်ားစံုလင္စြာပါဝင္ေသာ္လည္း ျပည္သူ မ်ားအေနျဖင့္ ဥပေဒမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သိရွိနားလည္မႈအားနည္းျခင္းေၾကာင့္ ျပည့္ျပည့္ဝဝ အသံုးမခ်ႏိုင္ေၾကာင္း ၄င္း က ေျပာၾကားသည္။

သာဓကအေနျဖင့္ ရာဇသတ္ႀကီး ဥပေဒပုဒ္မ ၃၅၄ ‘မိန္းမတစ္ဦး၏ ကာယိ ေႁႏၵပ်က္စီးေစရန္အႀကံျဖင့္ လက္ေရာက္ မႈ က်ဴးလြန္ျခင္း၊ သို႔မဟုတ္ ျပစ္မႈမကင္း ေသာ အႏိုင္အထက္ျပဳမႈ’မွာ ရဲအေရးပိုင္ ပုဒ္မျဖစ္သည္။ ဥပမာျပရလွ်င္ အမ်ဳိး သမီးတစ္ဦးအား ဘတ္စ္ကားေပၚတြင္ မဖြယ္မရာျပဳလုပ္ျခင္းမ်ဳိး ျဖစ္သည္။

ယင္းသို႔ ျဖစ္ပြားပါက ရဲစခန္းသို႔ ခ်က္ခ်င္းတိုင္ၾကားႏိုင္ၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႕ အေန ျဖင့္လည္း ဖမ္းဆီးအေရးယူေပးရန္ တာ ဝန္ရွိသည္။ ရဲစခန္းႏွင့္ေဝးကြာေသာ ေန ရာမ်ဳိးျဖစ္ပါက အနီးအနားရွိ ေတြ႕ျမင္သူ မ်ားက ျပဳက်င့္သူအား ဝိုင္းဝန္းဖမ္းဆီး ၿပီး ရဲလက္သို႔ အပ္ႏွံခြင့္ရွိသည္အထိ ရာဇ ဝတ္က်င့္ထံုး ပုဒ္မ ၄ တြင္ ျပ႒ာန္းေပး ထားသည္။

သို႔ရာတြင္ ပုဒ္မ ၃၅၄ ႏွင့္ ဆင္တူ ယိုးမွားရွိေသာ အျခား ပုဒ္မမွာ ပုဒ္မ ၅ဝ၉ ‘မိန္းမတို႔ ကာယိေႁႏၵကို ေစာ္ကားရန္ ရည္ ရြယ္ေသာစကား သို႔တည္းမဟုတ္ ကိုယ္ အမူအရာ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ျပဳလုပ္မႈ’ျဖစ္ ေၾကာင္း ဦးေအာင္ႏုိင္စိုးက ရွင္းျပသည္။

ထုိသို႔ေတြ႕ႀကံဳရၿပီဆိုလွ်င္ ရဲစခန္း တြင္ တိုင္ၾကား၍မရေပ။ ပုဒ္မ ၅ဝ၉ မွာ ရဲ အေရးပိုင္ ျပစ္မႈမဟုတ္၍ တရား႐ံုးသို႔သာ ဦးတိုက္ေလွ်ာက္ထားရမည္ဟု ျပ႒ာန္း ထားသည္။ အခင္းျဖစ္ပြားရာမွာ အျခား သူတစ္ဦးရွိေနပါကလည္း မ်က္ျမင္ သက္ ေသအျဖစ္သာ လိုက္ပါကူညီေပးႏိုင္ၿပီး ဖမ္းဆီးေပးခြင့္မရွိေပ။

ဥပေဒသစ္ျပ႒ာန္းႏုိင္လွ်င္ အမ်ဳိး သမီးမ်ားအေပၚ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ရန္ ပိုမိုျပည့္စံုလာမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ယင္းသို႔ အထူးဥပေဒမထြက္ေပၚမီအထိ ေတာ့ ဥပေဒေဟာင္းမ်ားအား သံုးစြဲေနရ ဦးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၄င္းက မွတ္ခ်က္ ျပဳသည္။

ျပည္သူမ်ားအၾကား ဥပေဒေရးရာ မ်ားႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အသိအျမင္ ၾကြယ္ဝေစရန္ အေျခခံပညာေက်ာင္းမ်ား မွ စ၍ ေလ့ က်င့္သင္ၾကားေပးသင့္ေၾကာင္း ဥပေဒပညာရွင္မ်ားက ေထာက္ျပၾကသည္။

ေဒၚခင္မမမ်ဳိးက ”ကြၽန္မတုိ႔ႏိုင္ငံ မွာ အခုခ်ိန္အထိ Criminology (ရာဇ ဝတ္မႈခင္းေဗဒ) ဆိုတဲ့ ပညာရပ္ လံုးဝ မရွိ ေသးပါဘူး။ ဘယ္ေက်ာင္းမွာမွ မသင္ ေသးပါဘူး”ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။

ယင္းဘာသာရပ္မွာ လူမႈသိပၸံဆိုင္ ရာပညာရပ္တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ရာဇဝတ္မႈပံုစံ အမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔၏ ျဖစ္ပြားရသည့္ အေၾကာင္း ရင္းႏွင့္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းအေပၚ သက္ ေရာက္မႈတို႔ကို ေလ့လာေသာ ဘာသာရပ္ ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာတြင္ တကၠသိုလ္အဆင့္ အထူးျပဳဘာသာရပ္အျဖစ္ သင္ယူႏိုင္ သကဲ့သို႔ အခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အေျခခံ ပညာအဆင့္သင္႐ိုးမ်ား၌ပင္ ထည့္သြင္း သင္ၾကားေပးေလ့ရွိသည္။

စီေဒါအဖြဲ႕ဝင္ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံမ်ား ကုိ ေလ့လာပါက စီေဒါ သေဘာတူညီခ်က္ မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ အစုိးရ မ်ားက ႏုိင္ငံေရးမူဝါဒအတြင္း ထည့္သြင္း ေရးဆြဲထားသည္ကုိ ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႕မ်ားကြန္ရက္ (WON) ၏ အႀကံေပးပညာရွင္ ေဒၚၾကည္ၾကည္ေမာ္ က ဆုိသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဆုိလွ်င္ ယမန္ ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ပါဝင္ျမင့္တက္လာေစရန္ မူဝါဒ ခ်မွတ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ရာ ယခုအခါ လႊတ္ေတာ္ အတြင္း၌ အမ်ဳိးသမီးကုိယ္စားလွယ္ အမ်ားအျပား ေနရာရလာၿပီ ျဖစ္သည္။

”သူတုိ႔ဆုိရင္ အစၥလာမၼစ္ႏုိင္ငံ ျဖစ္ တဲ့အတြက္ တားဆီးကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ကြၽန္မတုိ႔ထက္မ်ားတယ္။ ဒီလုိ ႏုိင္ငံမ်ဳိး မွာေတာင္ အမ်ဳိးသမီးေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲ မွာ ပုိၿပီးေနရာရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ ၿပီ”ဟု ေဒၚၾကည္ၾကည္ေမာ္ကေျပာသည္။

အမ်ဳိးသမီးကုိယ္စားလွယ္မ်ား လႊတ္ေတာ္တြင္ ေနရာရ လာျခင္းအားျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ကာကြယ္ေရးကဲ့သုိ႔ေသာ ဥပေဒေရးဆြဲ ျခင္းမ်ား၊ လ်င္ျမန္စြာ လုပ္ေဆာင္လာႏုိင္ သည့္အျပင္ အျခားအမ်ဳိးသမီးအခြင့္ အေရးဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားအတြက္ အစုိးရကုိ ပုိမုိေတာင္းဆုိလာႏုိင္မည္ျဖစ္ ေၾကာင္း ၄င္းက ရွင္းျပသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ လူဦးေရစုစုေပါင္း ၏ ထက္ဝက္ေက်ာ္မွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ျဖစ္ေသာ္လည္း လက္ရွိ လႊတ္ေတာ္ အရပ္ရပ္တြင္ အမ်ဳိးသမီးပါဝင္မႈအခ်ဳိးက ၁၃ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိေနၿပီး စီေဒါမွ သတ္ မွတ္ေသာ လႊတ္ေတာ္တြင္း အမ်ဳိးသမီး မ်ား ပါဝင္သင့္သည့္ အခ်ဳိးက ၃ဝ ရာခုိင္ ႏႈန္းျဖစ္ေၾကာင္း ‘အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအဖြဲ႕ (Women’s Federation for Peace) ၏ စာတမ္းတစ္ေစာင္ တြင္ ေရးသားထားသည္။

ဥပေဒဆိုင္ရာ အသိအျမင္ ဗဟု သုတနည္းပါးျခင္းအျပင္ ေမာ္ကြန္း မဂၢဇင္းမွ ခ်ဥ္းကပ္ေတြ႕ဆံုခဲ့သည့္ အၾကမ္း ဖက္မႈခံရေသာ အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစု၏ စိုး ရိမ္ပူပန္မႈမ်ားတြင္ ခိုလံႈရာကင္းမဲ့ေန သည့္အခ်က္က အဓိကျပႆ      နာတစ္ရပ္ အျဖစ္ ေတြ႕ရွိရသည္။

Infograph- Thaw Zin Latt/Mawkun Magazine ( Remark – Source edited by Thaw Zin Latt , 30.12.2016 , 4:15 pm)

ဘဝျပန္လည္ထူေထာင္ေရး
မစန္းစန္းေမာ္အမႈအပါအဝင္ အိမ္ တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားစြာ လုိက္ပါ ေဆာင္ရြက္ေပးဖူးေသာ Legal Clinic Myanmar မွ ေရွ႕ေနေဒၚေအးသႏၲာက အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ မိမိအေပၚ ႏွိပ္စက္ ညႇဥ္းပန္းေနသည့္ ခင္ပြန္းကိုအမႈဖြင့္လို ေသာ္လည္း တစ္ကိုယ္ေရမရပ္တည္ႏိုင္၍ အမႈဖြင့္တိုင္ၾကားျခင္းမျပဳရန္ ဆံုးျဖတ္ လိုက္သူမ်ားလည္းရွိေၾကာင္း ဆုိသည္။

ထိုသူမ်ားအနက္အမႈဖြင့္တိုင္ၾကားသည့္အဆင့္မေရာက္ခဲ့ေသာ အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈတစ္ခုက သူ႕အတြက္ မေမ႔ ႏိုင္စရာျဖစ္ခဲ့သည္။ ယခုႏွစ္ ၾသဂုတ္က အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈ ဒဏ္ခံေနရ သည့္ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦး Legal Clinic ႐ံုးသို႔ ေရာက္ရွိလာၿပီး ေဒၚေအးသႏၲာႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

ဥပေဒအရဆိုလွ်င္ တရားဝင္ ကြာ ရွင္းျပတ္စဲမႈျဖစ္ေစ၊ အမႈဖြင့္တိုင္ၾကားမႈ ျဖစ္ေစလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေၾကာင္း အႀကံေပး ခဲ့သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ထိုအမ်ဳိးသမီး၏ ခင္ပြန္းမွာ အရက္ေသစာေသာက္စားၿပီး မူးယစ္ရမ္းကားတတ္သူျဖစ္၍ အိမ္နီးခ်င္း မ်ားက သက္ေသမလိုက္ဝံ့ရာ မ်က္ျမင္ သက္ေသမရွိေပ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အမႈကို ႐ံုး တင္ပါက အႏိုင္ရရန္အခက္အခဲရွိ လာသည္။

ထို႔အျပင္ အမ်ဳိးသမီးကိုယ္တိုင္မွာ လည္း အလုပ္အကိုင္ႏွင့္ ေဆြမ်ဳိးေက်ာ ေထာက္ေနာက္ခံမရွိဘဲ လင္ေယာက္်ား ကိုသာ မွီခိုေနသူျဖစ္ရာ တစ္ကိုယ္ေရမရပ္တည္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ အမႈမဖြင့္ဘဲ လက္ ေလွ်ာ့သြားသည္။ ရက္ပိုင္းအၾကာမွာ ေတာ့ ယင္းအမ်ဳိးသမီးသည္ ခင္ပြန္းသည္၏ သတ္ျဖတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။

ယခုကဲ့သုိ႔ကိစၥမ်ဳိးတြင္ သတ္ျဖတ္မႈ အဆင့္ထိ မေရာက္ခင္ကတည္းက ”ကာ ယကံရွင္က ေက်ေအးပါတယ္လို႔ ေျပာ လာမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ရဲအေရးပိုင္ကိစၥ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အစိုးရက တရားစြဲ ဆိုသင့္ တယ္”ဟု ေဒၚေအးသႏၲာကေျပာသည္။

ထုိအမ်ဳိးသမီးအတြက္ လံုၿခံဳေဘး ကင္းၿပီး ဘဝရပ္တည္ႏိုင္ေရး ျပန္လည္ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေပးမည့္ ခိုလႈံရာတစ္ခု ကိုေတာ့ Legal Clinic Myanmar အေနျဖင့္ စီစဥ္ေပးႏိုင္သည့္ အေျခအေန မရွိေၾကာင္း၊ ထုိကဲ့သို႔ခံုလံႈရာမ်ားကို အစိုးရက တည္ေထာင္ေပးရန္လိုအပ္ ေၾကာင္း ၄င္းက ထပ္ေလာင္းေျပာၾကားသည္။

လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ အမ်ဳိးသမီး အိမ္တြင္းမႈပညာသင္ေက်ာင္း တြင္ One Stop Service စင္တာ တစ္ခု ကို ယခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလအတြင္းမွာပင္ ဖြင့္ လွစ္ခဲ့သည္။

ယင္းစင္တာတြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕၊ တရား ဥပေဒအရာရွိ၊ အမ်ဳိးသမီးေရးရာ အဖြဲ႕ ခ်ဳပ္၊ ဝန္ႀကီးဌာနတာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ အတူ အၾကမ္းဖက္ခံရေသာ အမ်ဳိးသမီး မ်ားအတြက္ လိုအပ္သည့္ တရားဥပေဒ ကုစားေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရးတို႔ကို တစ္ေနရာတည္းတြင္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးအကူအညီေပးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသမီးေရးရာ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး) အတြင္းေရးမွဴး ေဒၚေစာခင္မာဝင္းက ေျပာၾကားသည္။

အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္ခံရျခင္းမ်ဳိးဆိုလွ်င္ အၾကမ္းဖက္သူေရာ အၾကမ္းဖက္ ခံရသည့္အမ်ဳိးသမီးကိုပါေခၚယူ၍ ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းၿပီး ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးမည္ျဖစ္ကာ ကာယကံရွင္ ၏သေဘာဆႏၵအတိုင္း အမႈဖြင့္ အေရးယူ လို က တရားေရးအတြက္ကူညီေပးမည္ဟု ၄င္းက ေျပာသည္။

ယင္းစင္တာအေနျဖင့္ လူဦးေရ ကန္႔သတ္မထားဘဲ လာေရာက္အကူ အညီေတာင္းခံေသာ အၾကမ္းဖက္ခံရ သည့္ အမ်ဳိးသမီးအားလံုးကို လက္ခံသြား မည္ျဖစ္ကာ ”သူတို႔ရဲ႕ ဘဝျပန္လည္ ရပ္ တည္ေရးအတြက္လည္း အိမ္တြင္းမႈ အသက္ေမြးသင္တန္းေတြ သင္ၾကားေပး မယ့္အျပင္ စီးပြားေရးလုပ္ဖုိ႔ အရင္းအႏွီး လိုအပ္ရင္ အေသးစားေခ်းေငြထုတ္ေခ်းေပးတာမ်ဳိးေတြ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ”ဟု ၄င္းက ဆိုသည္။

သို႔ရာတြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္း အတာျဖင့္ ထိုကဲ့သို႔ စင္တာမ်ား ခ်ဲ႕ထြင္ဖြင့္ လွစ္သြားႏိုင္ရန္မွာမူ အခ်ိန္ယူရဦးမည္ ျဖစ္ကာ ဘတ္ဂ်က္ႏွင့္ ဝန္ထမ္းအင္အား လိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိေနေၾကာင္း လူမႈဝန္ ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာ        ခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ အၿမဲတမ္း အတြင္းဝန္ဦးစိုးေအာင္က ေျပာသည္။

အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္ မႈကို တားဆီးကာကြယ္ ႏိုင္ေရးအတြက္ သက္ဆုိင္ရာဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕၊ ဥပေဒအရာရွိမ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးေရးရာ စသည့္ ”အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အားေကာင္းဖို႔လိုပါတယ္”ဟု ၄င္းက သုံးသပ္ေျပာ ၾကားသည္။

ယမန္ႏွစ္က မႏၲေလးၿမိဳ႕ေပၚတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ မိသားစုႏွင့္ အဆက္ အသြယ္ျဖတ္ေတာက္၍ အမ်ဳိးမ်ဳိးႏွိပ္စက္ ညႇဥ္းပန္းကာ ပိတ္ေလွာင္ခံခဲ့ရသည့္ ပန္ဒိုရာအဆီခ်ဆိုင္ဝန္ထမ္း မိန္းကေလး ငယ္ရွစ္ဦးအမႈတြင္ သက္ဆုိင္ရာ၏ ကူညီ ပံ့ပိုးမႈအားနည္းခဲ့သည္ဟု ၄င္းတုိ႔အား လြတ္ေျမာက္ေအာင္ကူညီခဲ့သူ ေဒၚအမာ နီက ေျပာသည္။ အဆိုပါ မိန္းကေလးမ်ား ၏ လံုၿခံဳေရးကုိစိုးရိမ္၍ အမႈမၿပီးျပတ္ မခ်င္း သူ႔အိမ္တြင္သာ ဆက္ထားခဲ့သည္။

အမႈၿပီးသြားသည့္အခါတြင္ သူတုိ႔ ဘဝရပ္တည္ေရးအတြက္ လက္ရွိတြင္ သူတုိ႔ဝါသနာပါသည့္အလွျပင္သင္တန္းကုိ ဆရာမေခၚကာ အိမ္တြင္ သင္ၾကားေပး လ်က္ရွိသည္ဟု သူက ဆုိသည္။

”ဒီအေပၚမွာ ဘယ္အဖြဲ႕အစည္း၊ ဘယ္ဌာနဆိုင္ရာကမွလာၿပီး ကူညီပံ့ပိုး ေပးတာမ်ဳိးမရွိပါဘူး”ဟု အမ်ဳိးသမီး အခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူအျဖစ္ ရပ္တည္လာသူ ေဒၚအမာနီက ေျပာသည္။

ထိုအမႈမွ ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ ထိခိုက္ နာက်င္ခဲ့ေသာ မဇာလီဝင္းတို႔လို အၾကမ္း ဖက္ခံရသည့္အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ ဘဝျပန္ လည္ထူေထာင္ေရးကိစၥရပ္မ်ားကို အေသး စိတ္ေရးဆြဲထားသည့္ ဥပေဒမူၾကမ္းအား အျမန္ဆံုးအတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းရန္ က်ား၊ မ တန္းတူေရးကြန္ရက္မွ ေဒၚေမစံပယ္ျဖဴက တိုက္တြန္းၿပီး ယခုလိုမွတ္ခ်က္ျပဳလိုက္သည္။

”ဒီဥပေဒျပ႒ာန္းဖို႔ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ ၾကာေနဦးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အမ်ဳိးသမီး အားလံုးရဲ႕ဘဝဟာ မလံုၿခံဳမႈ၊ အၾကမ္းဖက္ မႈေတြ ဆက္ၿပီး ခံစားေနရဦးမွာပါပဲ” ။ ။

၂၀၁၆-ဒီဇင္ဘာလထုတ္၊ ေမာ္ကြန္းမဂၢဇင္း အမွတ္(၄၁)မွ မ်က္ႏွာဖုံးေဆာင္းပါး ျဖစ္ပါသည္။

ေက်ာ္လင္းထြန္း ေရးသည္။

ဤလင့္ခ္ျဖင့္ ---> မူရင္းသတင္းရင္းျမစ္တြင္ ဖတ္႐ႈႏိုင္ပါသည္